Uncja trojańska a uncja zwykła – jakie są różnice?
Uncja trojańska waży 31,1035 g, a uncja zwykła, czyli międzynarodowa uncja avoirdupois, 28,3495 g. Oznacza to, że uncja trojańska jest cięższa o około 10%. Ta różnica ma znaczenie przede wszystkim przy zakupie i wycenie złota, srebra oraz innych metali szlachetnych.
Uncja trojańska a zwykła – porównanie masy
| Jednostka | Masa w gramach |
|---|---|
| Uncja trojańska (oz t. lub ozt) | 31,1035 g |
| Uncja zwykła, międzynarodowa (oz) | 28,3495 g |
Różnica wynosi około 2,754 g. W przeliczeniu procentowym uncja trojańska jest mniej więcej o 9,7% cięższa od zwykłej uncji. Dlatego przy metalach szlachetnych nie można automatycznie przyjmować, że oznaczenie „1 oz” oznacza 28,35 g. W tym kontekście najczęściej chodzi o uncję trojańską.
Dlaczego uncja trojańska jest standardem na rynku kruszców?
Uncja trojańska służy do określania masy złota, srebra, platyny i palladu. Jej nazwa wiąże się z francuskim miastem Troyes, które w średniowieczu było ważnym ośrodkiem handlowym. Stosowana tam tradycja wagowa z czasem rozpowszechniła się w handlu metalami szlachetnymi.
Znaczenie tej jednostki wynika dziś przede wszystkim z międzynarodowej standaryzacji. Notowania kruszców na rynkach takich jak LBMA czy COMEX odnoszą się do ceny za uncję trojańską. Dzięki temu uczestnicy rynku w różnych krajach posługują się tą samą jednostką, niezależnie od tego, czy produkt jest oferowany w Londynie, Nowym Jorku czy innym centrum handlowym.
Ten standard obejmuje także produkty inwestycyjne. Jednouncjowe sztabki i monety bulionowe, na przykład Krugerrand, zawierają określoną ilość metalu wyrażoną właśnie w uncjach trojańskich. Warto przy tym rozróżnić masę całego produktu od zawartości czystego kruszcu, ponieważ próba metalu może wpływać na jego rzeczywistą zawartość.
Gdzie stosuje się oba rodzaje uncji?
Najważniejsze zastosowania obu jednostek można rozdzielić w prosty sposób:
- Uncja trojańska – złoto, srebro, platyna i pallad.
- Uncja trojańska – sztabki, monety bulionowe oraz notowania metali szlachetnych.
- Uncja zwykła – produkty spożywcze i towary codziennego użytku w systemie anglosaskim.
- Uncja zwykła – ogólne zastosowania handlowe i przemysłowe, które nie dotyczą wyceny kruszców.
Najprostsza zasada jest więc taka: przy żywności i zwykłych towarach uncja oznacza zazwyczaj 28,3495 g, natomiast przy złocie i srebrze należy przyjąć 31,1035 g. Pomylenie tych wartości może prowadzić do błędnej oceny masy oraz ceny metalu.
